Quy Nhơn mùa nào đẹp: tháng biển lặng, tháng mưa bão và cách chọn ngày đi

Quy Nhơn đẹp nhất trong mùa khô, đại khái từ khoảng tháng hai, tháng ba đến tháng tám: trời nắng, biển thường lặng, nước trong, đi thuyền và tắm biển thuận lợi. Từ khoảng tháng chín đến tháng mười hai là mùa mưa, có những đợt mưa lớn kéo dài và bão, áp thấp từ biển Đông; đây là lúc nên cẩn thận với các chuyến thuyền và tắm biển.

Đó là khung chung theo khí hậu ven biển Nam Trung Bộ, nơi vùng Bình Định cũ (nay thuộc tỉnh Gia Lai) nằm. Thời tiết từng năm vẫn có thể lệch vài tuần, và mỗi tháng có cái hay riêng nếu bạn biết mình đi để làm gì. Bài này chia theo mục đích: tắm biển, chụp ảnh, ăn hải sản, đi lễ hội, hay tránh đông.

Khí hậu vùng biển Bình Định cũ vận hành thế nào

Vùng ven biển Bình Định cũ có hai mùa rõ: mùa khô nắng kéo dài phần lớn năm và mùa mưa dồn vào mấy tháng cuối năm. Điểm khác với miền Bắc là mùa mưa ở đây không trùng mùa hè; mùa hè lại là lúc nắng nhất, khô nhất. Khi gió mùa đông bắc tràn xuống cuối năm, gặp địa hình núi sát biển, mưa đổ dồn và kéo dài, cùng lúc là mùa bão của biển Đông đổ vào dải Trung Bộ.

Hệ quả là trong mùa mưa, biển không chỉ có sóng to lúc có bão mà còn thường động, đục do gió mùa thổi liên tục. Các chuyến thuyền ra Kỳ Co, Hòn Khô hay Cù Lao Xanh hay bị hoãn. Ngược lại, giữa mùa khô, buổi sáng biển thường lặng như mặt hồ, nước trong thấy đáy ở các vịnh khuất gió. Mùa hè cũng có lúc gió tây khô nóng thổi từ phía núi, làm trưa rất gắt; đi biển lúc đó nên tránh giờ giữa ngày.

Từng quãng trong năm: đi được gì

Bảng dưới gom các tháng thành từng quãng, mô tả xu hướng thường gặp chứ không phải dự báo cho một năm cụ thể:

Nếu chỉ chọn được một quãng cho chuyến biển đầu tiên, khoảng tháng ba đến tháng năm là lựa chọn ít rủi ro nhất: biển đẹp, nắng chưa gay gắt và chưa vào cao điểm hè.

Mùa hè: đông vui nhưng phải tránh nắng trưa

Mùa hè là lúc Quy Nhơn đông khách nhất vì trùng kỳ nghỉ của học sinh. Biển vẫn đẹp, nước ấm, nhưng nắng gắt từ khá sớm, trưa đứng ngoài bãi rất mệt. Cách đi hợp lý là chia ngày làm hai: tắm biển, đi thuyền trong vài giờ đầu buổi sáng, về nghỉ trưa, rồi chiều muộn mới ra lại bãi. Người đi với trẻ nhỏ và người lớn tuổi càng phải theo nhịp này, vì say nắng ở bãi cát trống không hiếm.

Đông khách cũng có nghĩa bãi tắm trung tâm và các điểm nổi tiếng như Kỳ Co, Eo Gió chật hơn, nhất là cuối tuần và các kỳ nghỉ lễ. Nếu muốn tránh đông mà vẫn đi mùa hè, bạn chọn ngày giữa tuần, đến các điểm thật sớm, hoặc tìm các bãi phía bắc như vùng Đề Gi, Tam Quan. Chỗ ở trong dịp lễ nên lo trước; đến nơi mới tìm thì lựa chọn ít đi rõ rệt.

Nước biển mùa hè ấm, sóng thường nhỏ ở các bãi khuất gió, nên đây cũng là mùa trẻ em tập bơi, cả nhà xuống biển nhiều nhất. Chính vì đông, các tai nạn đuối nước hay xảy ra vào quãng này, thường ở những bãi vắng ngoài khu vực có cứu hộ hoặc vào lúc chiều tối khi người giám sát đã về. Giữ thói quen tắm trong khu có người trông, không tắm sau khi ăn no hay uống rượu bia, và luôn có người lớn kèm sát trẻ nhỏ là những việc quyết định sự an toàn hơn bất cứ lời khuyên chọn tháng nào.

Mùa mưa bão: có nên đi không

Đi trong mùa mưa không phải là sai, nhưng bạn cần đổi mục đích chuyến đi. Đây là lúc thành phố vắng, nhịp sống chậm, hợp cho người muốn đi ăn, thăm bảo tàng, tháp Chăm, làng nghề, hoặc về quê thăm người thân. Những ngày giữa hai đợt mưa, trời vẫn có lúc hửng nắng, biển trong lại một chút. Nhưng các hoạt động dưới nước cần cân nhắc kỹ: sóng to, dòng chảy mạnh, nước đục và tàu thuyền có thể bị cấm ra khơi khi có bão.

Đồng bằng ven sông của vùng Bình Định cũ, nhất là quanh hạ lưu sông Kôn, sông Hà Thanh, có thể ngập khi mưa lớn kéo dài. Đường lên vùng núi An Lão, Vĩnh Thạnh, Vân Canh cũ có nguy cơ sạt lở. Nếu buộc phải đi trong quãng này, bạn đặt chỗ có thể đổi hoặc huỷ, theo dõi bản tin của cơ quan khí tượng và thông báo của chính quyền địa phương, và luôn để dư một ngày trong lịch.

Chọn tháng theo mục đích chuyến đi

Muốn tắm biển, đi thuyền, ngắm san hô. Chọn giữa mùa khô, khoảng tháng ba đến tháng tám, ưu tiên phần đầu quãng này nếu sợ nóng. Nước trong nhất thường là những buổi sáng lặng gió.

Muốn chụp ảnh phong cảnh. Mùa khô cho trời xanh và nước trong; đầu mùa mưa có những buổi chiều mây đẹp nhưng dễ đổi thời tiết. Ánh sáng sớm ở Ghềnh Ráng, Eo Gió và chiều muộn ở đầm Thị Nại là những khung giờ người chụp ảnh hay chọn.

Muốn ăn hải sản, xem chợ cá. Quanh năm đều có, nhưng mùa biển lặng thì ghe ra khơi đều, chợ cá ở các làng chài sôi động hơn. Mùa bão có những ngày tàu nằm bờ, hàng ít.

Muốn xem lễ hội, Tết. Đầu năm âm lịch có nhiều sinh hoạt truyền thống ở vùng đồng bằng, như các hoạt động kỷ niệm chiến thắng của Tây Sơn ở Phú Phong cũ; thời tiết lúc này mát, đôi khi còn mưa. Ngày tổ chức cụ thể nên xem thông báo của địa phương từng năm.

Muốn tránh đông và tiết kiệm. Đi giữa tuần, ngoài kỳ nghỉ hè và lễ lớn. Cuối mùa khô, sau khi học sinh vào năm học, là quãng biển vẫn còn đẹp mà khách đã thưa.

Đọc dự báo trước chuyến đi

Dù chọn tháng nào, một tuần trước khi đi bạn nên xem bản tin dự báo thời tiết của cơ quan khí tượng cho khu vực Nam Trung Bộ, chú ý ba thứ: mưa, gió trên biển và độ cao sóng. Gió mạnh cấp cao và sóng lớn là tín hiệu nên bỏ các chuyến thuyền; mưa lớn diện rộng là tín hiệu nên cẩn thận với đường núi và vùng trũng. Ứng dụng thời tiết trên điện thoại cho bạn nhiệt độ và khả năng mưa, nhưng thường không nói rõ tình trạng biển.

Ở tại chỗ, nguồn tốt nhất là người địa phương: chủ thuyền, người giữ bãi, ngư dân. Họ đọc biển theo kinh nghiệm hằng ngày và biết bãi nào khuất gió hôm đó. Khi họ khuyên không ra khơi thì bạn nghe theo, kể cả khi trời trên bờ trông vẫn đẹp. Một buổi biển bỏ lỡ không đáng bằng một chuyến thuyền gặp sóng lớn giữa đường.

Với chuyến đi trong mùa mưa, bạn chú ý thêm các bản tin về bão, áp thấp nhiệt đới trên biển Đông và thông báo cấm biển của địa phương. Khi có lệnh cấm, tàu thuyền chở khách không được ra khơi, các chuyến ra đảo bị huỷ, và đó không phải chuyện thương lượng được với chủ thuyền. Lịch đi đảo nên đặt vào giữa chuyến thay vì ngày cuối, để nếu bị hoãn còn có ngày bù. Khi đặt chỗ ở, hỏi trước điều kiện đổi hoặc huỷ trong trường hợp thời tiết xấu, để không bị động khi phải thay lịch.

Đầu năm: lúc chuyển mùa

Khoảng tháng giêng, tháng hai dương lịch là quãng chuyển từ mùa mưa sang mùa khô. Mưa thưa dần, trời mát, có những ngày nắng nhẹ rất dễ chịu để đi bộ trong thành phố, lên tháp Chăm hay vào đồng bằng Tây Sơn. Đồng lúa vụ đông xuân lúc này xanh, cảnh vùng An Nhơn, Tuy Phước cũ khác hẳn mùa hè khô vàng. Đây cũng là quãng có Tết Nguyên đán, các làng quê đông người về, chợ quê nhộn nhịp hơn ngày thường.

Điểm cần biết là biển đầu năm chưa ổn định. Gió bấc còn thổi từng đợt, có ngày biển lặng, có ngày sóng bạc đầu. Nước biển cũng mát hơn giữa hè, người không quen sẽ thấy hơi lạnh khi tắm sáng sớm. Nếu chuyến đi rơi vào quãng này, bạn đặt trọng tâm vào di tích, ẩm thực, sinh hoạt ngày Tết và chỉ coi tắm biển là phần thêm khi gặp ngày đẹp. Những ngày cận Tết và mùng một, mùng hai, nhiều hàng quán nghỉ bán, nên tính trước chuyện ăn uống.

Chuẩn bị đồ theo mùa

Hành lý cho Quy Nhơn không phức tạp, nhưng mỗi mùa có vài thứ hay bị quên:

• Mùa khô, nhất là mùa hè: mũ rộng vành, kính râm, áo chống nắng tay dài, kem chống nắng, bình nước cá nhân. Nắng ven biển phản chiếu từ cát và nước nên cháy da nhanh hơn trong phố.
• Mùa mưa: áo mưa bộ thay vì áo mưa cánh dơi nếu đi xe máy, túi chống nước cho điện thoại và giấy tờ, giày dép chịu nước, một bộ đồ khô để trong túi riêng.
• Đầu năm: áo khoác mỏng cho sáng sớm và tối, nhất là khi đi qua đèo hoặc lên vùng núi phía tây.
• Quanh năm: giày đế bám cho các lối đá ở Ghềnh Ráng, Eo Gió; thuốc chống say nếu định đi thuyền; một túi nhỏ đựng rác mang về.

Đồ bơi, kính bơi có thể mua tại chỗ, nhưng mang sẵn đồ quen dùng thì đỡ mất thời gian tìm. Với trẻ nhỏ, mang theo áo phao vừa cỡ là thứ đáng xếp vào vali hơn cả.

Câu hỏi thường gặp

Tháng 4 đi Quy Nhơn có đẹp không?

Khoảng tháng tư thường là quãng đẹp của biển vùng Bình Định cũ: nắng ổn định, biển hay lặng, nước trong và chưa nóng gắt như giữa hè. Đây cũng là lúc nhiều người chọn đi Kỳ Co, Eo Gió, ngắm san hô. Riêng dịp nghỉ lễ cuối tháng sẽ đông, nên lo chỗ ở sớm.

Tháng 10, tháng 11 đi Quy Nhơn được không?

Vẫn đi được nếu bạn chấp nhận mưa và không đặt nặng chuyện tắm biển, đi thuyền. Đây là cao điểm mùa mưa, có thể có bão, áp thấp và ngập ở vùng trũng. Nên giữ lịch linh hoạt, chọn chỗ ở có thể đổi ngày và theo dõi bản tin thời tiết hằng ngày.

Quy Nhơn có lạnh không?

Quy Nhơn không có mùa lạnh như miền Bắc. Khoảng cuối năm và đầu năm, khi có gió mùa đông bắc và mưa, trời mát hơn, sáng tối có thể se lạnh với người quen khí hậu phía Nam. Một chiếc áo khoác mỏng là đủ cho quãng này.

Mùa nào nước biển Kỳ Co trong nhất?

Nước Kỳ Co trong nhất vào những ngày lặng gió giữa mùa khô, thường là buổi sáng. Khi gió mạnh hoặc sau mưa, nước dễ đục và sóng lớn hơn. Hỏi người chạy thuyền hoặc dân địa phương tình trạng biển trong ngày là cách chắc chắn nhất.

Đi Quy Nhơn dịp Tết có gì đặc biệt?

Dịp Tết và tháng giêng, vùng đồng bằng có nhiều sinh hoạt truyền thống, trong đó có các hoạt động kỷ niệm gắn với phong trào Tây Sơn ở Phú Phong cũ, nay thuộc xã Tây Sơn. Trời mát, dễ chịu cho đi di tích, nhưng biển có thể chưa lặng hẳn.